Sa ika-21 ng Seyembre, isang beses na muli, bubuhos ang taumbayan – mula sa Luneta hanggang sa mga kano ng bansa – hindi para magdiwang, kundi para magprotesta. Ipinagdiriwang ng mga mapagagmalaking diktador ang kanilang tagumpay. Ngunit ipingdiriwang ng sambayanan ang pagpupuyos ng galit, pagkakaisa, at paninindigan laban sa isang sistema na patuloy na binubuhay ang mga multo ng Martial Law.
Hindi tradisyonal na salu-salo ang aming inihahanda. Sa halip, isang marahas na pagtindig – laban sa katiwalian, sa pang-aapi, sa mga pangako ng “bagong lipunan” na nagdala lamang ng lumanf korapsyon.
Ang Martial law ay hindi golden age. Hindi ginto anf dugo ng libuhan, ang mga pagkidnap, ang mga pagpatay, ang pagpapahamak sa demokrasya. Golden age? Ang tunay na kayamanan noon ay ang nakuha ng iilan – sa likod ng kagutuman, takot, at pagkawala ng CAHRE ng masa. Ang Martial Law ay naging tagapagbukas ng trapo: isang kultura ng katiwalian na nag-ugat, tumubo, at patuloy na namumulaklak sa kasalukuyan.
At sino ang punong punla? Si Ferdinand Marcos Sr. – ang diktador na itinago ang bilyon-bilyong dolyar sa Credit Suisse sa ilalim ng mga palabas na pangalan: William Saunders, Jane Ryan. Pero ang pera’y nakatanda. Nakarehistro. Napatunayan. At ngayon, nasa kamay ng kanyang anak – si Ferdinand Marcos Jr., ang mismong inanunsiyo ang “pagmamahal sa bayan”, ngunit may utang na 204 bilyong piso dahil sa paglabag sa batas sa buwis. Ang kanyang “mahiya naman kayo” ay isang tawa sa mukha ng bayan – tumatawa habang hawak ang ninakaw.
Hindi siya nag-iisa. Kasama siya sa isang kasta ng mga politikal na dinastiya na pinagkakakitaan ang krisis, hinahalupad ang pondo, ginagawang laruan ang pagkakasunod-sunod ng kapangyarihan. Si Sara Duterte – na nakalusot sa impeachment sa kabila ng ₱612.5 milyong ninakaw sa confidential funds, kung saan ₱125 milyon ang nasayang sa 11 araw lamang – ay patunay na ang kapangyarihan ay naging personal na piggy bank.
Huwag nang patulan ang kanilang mga luha ng buwaya. Huwag nang paniwalaan ang mga palabas – ang mga speech, ang mga photo-op, ang mga “ayos na ang lahat”. Wala. Hindi ayos. Ang sistema ay hindi nag-ayos. Lumakas pa nga ito – binago ang anyo, pero nantili ang ugat: burukratang kapitalismo. Isang gobyerno hindi para sa bayan, kundi para sa iilan – sa kanilang negosyo, kanilang pamilya, kanilang kapangyarihan.
Kaya ito ang aming panawagan:
- Ibagsak ang pork barrel!
- Tapusin ang confidential funds na walang transparency!
- Ireklamo ang budget insertions na pribado ang kapakinabangan!
- Isoli ang ninakaw!
- Ikulong ang mandarambong – kahit mataas ang kanilang apelyido!
- Ipaglaban ang accountability – sa lahat ng sangay, sa lahat ng antas!
Hindi na tayo magtitiis. Hindi na tayo maniniwala sa kakaunting pagbabago na walanmg ygat. Ang Martial Law ay hindi lang kasaysayan – ito ay babala. At ang babala ay simple: kung hayaan nating bumalik ang mga nagnakaw, sasama ang buong bansa sa kanilang karimlan.
Tama na.
Tapusin na.
Bawiin ang bayan.